Oświetlenie i osprzęt

Najbardziej popularnym źródłem światła jest żarówka. Użyteczny czas działania żarówki wynosi średnio 1000 h. Wielkościami charakteryzującymi żarówki są: rodzaj trzonka, napięcie, na jakie jest zbudowana żarówka i moc, jaką pobiera przy tym napięciu. Tradycyjne żarówki zasilane są prądem o napięciu 230 V i mocowane na trzonku E27. Moc żarówek tradycyjnych zawiera się w przedziale 25-100 W (sporadycznie 200 W), ale coraz bardziej popularne żarówki energooszczędne emitują ten sam strumień światła, co żarówki tradycyjne przy 4-5 razy mniejszym poborze
mocy.

Natomiast żarówki halogenowe, zasilane prądem 12 lub 24 V, wyposażone są w transformator zwykły lub elektroniczny. Halogenowe źródła światła składają się przeważnie z zespołu od kilku do kilkunastu żarówek (każda o mocy kilkunastu watów) mocowanych na konstrukcjach metalowych lub drewnianych. Nazwa oświetlenia halogenowego pochodzi od par halogenowych, które wypełniają szklaną bańkę.

Oprócz żarówek stosuje się źródła światła, w których strumień świetlny wytwarzany jest na skutek wyładowań w gazach:

• świetlówki albo rury fosforyzujące – stosowane w oświetleniu wewnętrznym lub zewnętrznym; są znacznie ekonomiczniejsze od żarówek tradycyjnych i mogą wytwarzać światło bardziej zbliżone do tradycyjnego; charakteryzują się większą trwałością i małą jaskrawością;
• lampy sodowe i rtęciowe – wykonane są w kształcie szklanych baniek wypełnionych neonem lub argonem pod ciśnieniem kilku atmosfer ze ściśle dozowanym dodatkiem pary sodu lub rtęci; lampy sodowe dają światło pomarańczowożółte zapewniające dużą ostrość widzenia (stosowane do oświetlenia autostrad); lampy rtęciowe dają światło niebieskie i stosowane są w oświetleniu zewnętrznym.

Istotnym elementem oświetlenia, oprócz źródła światła, jest oprawa oświetleniowa. Dobór oprawy zależny jest w głównym stopniu od charakteru pomieszczenia, gdyż skierowuje w sposób określony strumień świetlny źródła światła. Zasadniczymi częściami opraw są klosze i odbłyśniki.

Przez zastosowanie odpowiedniej oprawy można uzyskać różnego rodzaju oświetlenie wnętrza:

• bezpośrednie – dające ostre cienie, stosowane na zewnątrz lub wewnątrz bezpośrednio przy stanowisku pracy lub do oświetlenia ogólnego,
• rozproszone – uzyskiwane przez zawieszenie oprawy na odpowiedniej wysokości nad miejscem oświetlonym lub zastosowanie u dołu oprawy klosza ze szkła mlecznego; czynności te mają na celu zmniejszenie olśnienia i zwiększenie równomierności oświetlenia,
• pośrednie – uzyskiwane przez skierowanie strumienia światła do góry; odbijając się następnie od sufitu i ścian oświetla on pomieszczenie dając oświetlenie bardzo równomierne, łagodne, nie wywołujące olśnienia – rozwiązanie mało ekonomiczne, wykorzystujące jedynie odbity strumień świetlny.

---

Ile kosztuje modernizacja instalacji elektrycznej?

Typowy sposób to rozliczenie według stawki za tzw. punkt elektryczny – gniazdo wtyczkowe, wypust oświetleniowy do żyrandola itp. Jednak trzeba wówczas jasno określić, co oznacza „punkt”. Jako punkt może być liczone doprowadzenie kompletnej instalacji do wypustu na suficie albo jeden punkt będzie stanowić doprowadzenie przewodów do łącznika na ścianie, natomiast kolejny – od łącznika do żyrandola. Jako punkt jest zwykle liczone także zamontowanie każdego aparatu (wyłącznika nadmiarowoprądowego, zegara sterującego itp.) w rozdzielnicy oraz wykonanie kilkumetrowej bruzdy na przewody. Wykonanie jednego punktu to koszt od 30 do 50 zł.

Dlatego najlepiej ustalić od razu z elektrykiem zakres prac oraz ich całkowity koszt. Najłatwiej uniknąć wówczas nieporozumień, jednak trzeba się liczyć z tym, że niezbędne mogą być pewne korekty stawki za robociznę – w starym domu mogą pojawić się niemożliwe do przewidzenia problemy.

Kupno materiałów do wykonania instalacji najlepiej powierzyć wykonawcy. Najczęściej może on kupować w hurtowniach z rabatem dla stałego klienta oraz zapłacić niższą stawkę podatku VAT. Oczywiście trzeba z nim wcześniej ustalić, jaki osprzęt (gniazda, łączniki itp.) chcemy zastosować, bo ma to wpływ na estetykę pomieszczeń.

Przybliżone koszty typowych elementów to:
– przewód 3 × 2,5 mm² (do gniazd) – 220 zł/100 m;
– przewód 3 × 1,5 mm² (do oświetlenia) – 170 zł/100 m;
– wyłącznik nadmiarowoprądowy do obwodów jednofazowych – 10 zł;
– wyłącznik różnicowoprądowy – 100 zł;
– rozdzielnica – od 50 zł;
– gniazdo, łącznik oświetleniowy itp. – od 10 zł;
– puszka instalacyjna – 1 zł.